Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 24°C
Açık
İstanbul
24°C
Açık
Paz 24°C
Pts 27°C
Sal 25°C
Çar 25°C

idrar Dansite Testi Nedir?

idrar Dansite Testi Nedir?

idrar Dansite Testi Nedir?

Dansite; bir maddenin yoğunluğu, öz kütlesi anlamına gelir. Yoğunluk ya da öz kütle, bir maddenin belirli bir hacimde ne kadar kütlesi olduğunun göstergesidir. Tıp alanında vücuttaki idrar, kemik gibi yapıların dansitesi ölçülerek bu yapıların sağlığı ile ilgili bilgi edinilebilir. Sağlık kuruluşlarında en sık yapılan dansite işlemi, idrar dansitesinin ölçüldüğü spesifik gravite testidir.

idrar Dansite Testi Nedir?

İdrar; böbreklerin vücuttaki atık maddeleri, fazla mineralleri ve fazla suyu uzaklaştırırken oluşturduğu bir sıvıdır. İdrarın konsantrasyonu ise idrar spesifik gravite testi ile ölçülür. Bu test ile idrarın içerisindeki maddelerin oranına göre oluşan yoğunluk değeri belirlenir. İdrar spesifik dansitesi ile kişinin böbrek fonksiyonu ve hidrasyon durumu hakkında bilgi edinilir.

iDRAR DANSİTE TESTİ NEDEN YAPILIR?
İdrar yoğunluğu testi farklı nedenlerle istenebilir. Doktor hastadaki belirti ve bulguları tespit edip fizik muayeneyi yaptıktan sonra; gerek boşaltım sistemini ilgilendiren gerek de vücut genelini etkileyen hastalıklarla ilgili bir şüphesi varsa spesifik gravite tetkikini isteyebilir. Hastalarda idrar yoğunluğu tetkikini şu durumlarda talep edebilir:

  • Dehidratasyon
  • Aşırı sıvı tüketimi
  • Şok
  • Diabetes insipidus
  • Böbrek yetmezliği
  • Böbrek enfeksiyonu
  • Kalp yetmezliği
  • İdrar yolları enfeksiyonu
  • Hiponatremi (kanda sodyum düşüklüğü)
  • Hipernatremi (kanda sodyum yüksekliği)

iDRAR SPESİFİK GRAVİTE TESTİ NASIL YAPILIR?
İdrar dansite testi oldukça basit bir testtir. Bu test doktor tarafından spesifik olarak istenebileceği gibi rutin olarak tam idrar tetkiki (TİT) testi içerisinde de istenebilir. Doktor spesifik gravite için istem yaptıktan sonra hastanın idrar örneği vermesi gerekir. Hastalar idrar örneğini sağlık kuruluşu tarafından verilen temiz bir kapta verir.

Örnek vermeden önce hasta, üretra çevresindeki bölgeyi antiseptik bir mendil ile temizlemelidir. Temizleme işleminden sonra orta akım idrardan belirli bir miktarı kaba alınmalıdır. Peki orta akım idrar demek? idrar yapmaya başlandığındaki idrarın ilk kısmının dışarı yapılması ve orta kısımdaki idrarın kaba alınmasıdır. Bu işlem, ilk baştaki idrarın üretra civarındaki bakteriler ile kontamine olma riski yüksek olduğu için yapılır.

Kaba alınan idrar test için laboratuvara gönderilir. Laboratuvardaki teknisyen idrarı refraktometre adlı bir cihaza koyar. Bu cihaz ile idrarın içerisinden ışık geçirilerek konsantrasyon ölçümü yapılır.

İdrar konsantrasyonu laboratuvarda dipstick metodu ile de ölçülebilir. Bu metotta idrara dipstick batırılır ve dipstickteki renk değişimine göre idrar dansitesi belirlenebilir.

iDRAR DANSİTESİ TESTİNE NASIL HAZIRLANILIR?
İdrar spesifik gravite testine hazırlanmak için yapılacak birkaç basit uygulama vardır. Test öncesinde doktor, hastadan bazı ilaçları, özellikle sükroz içerenleri, kesmesini isteyebilir. Spesifik gravite testi yapılırken idrarın içerisinden ışık geçirildiğinden tetkik öncesi idrar rengini değiştirebilecek besinler tüketilmemelidir. İdrar rengini değiştirebilecek besinler şu şekildedir:

  • Pancar
  • Böğürtlen
  • Bakla
  • Havuç
  • Ravent

Tetkik öncesindeki günlerde, farklı işlemler için damar yolundan (intravenöz, IV) renkli boya alan kişiler de bu durumu doktora bildirmelidir. Bu durumda doktor idrar spesifik gravite testini başka bir güne erteleyebilir.

idrar Dansite Sonuçları Nasıl Yorumlanır?

Laboratuvarlar arasında küçük farklılıklar olabilmekle birlikte idrar dansitesinin normal değeri 1.002 ile 1.035 arasında değişir. Tetkik sonucunun bu aralıktan altta veya üstte olması durumunda doktor, hastasına konu ile ilgili bilgi verir.

İdrarın koyu renkli olması, dansitenin yüksek olabileceğine işaret eder. Bu durum hastanın yeterince sıvı tüketmediğinin bir göstergesi olabilir. İdrarın açık renkli olması, dansitenin düşük olabileceğini gösterir. İdrarın açık renkli olması hastanın yeterince sıvı tükettiği, hidrate olduğu anlamına gelir. Sadece renge bakarak idrar konsantrasyonu tahmini yapmak çok sağlıklı olmayabilir. Bu nedenle idrar rengi ne olursa olsun spesifik gravite testi yapılmalıdır.

iDRAR DANSİTE DÜŞÜKLÜĞÜ NEDEN OLUR?
İdrar yoğunluğunun düşük olması, hastanın çok sıvı tükettiğini ya da çok susamasına neden olan bir hastalığı olduğunu gösterebilir. İdrar spesifik gravite sonucu düşük geldiğinde alttaki nedenin belirlenmesi için daha ileri tetkikler yapılmalıdır.

İdrar dansite düşüklüğü nedenleri şu şekildedir:

  • Diabetes insipidus (Şekersiz şeker hastalığı)
  • Böbrek yetmezliği
  • Artmış susamaya bağlı fazla miktarda sıvı tüketme
  • Böbrek tübüler hücrelerinde hasar

iDRAR DANSİTE YÜKSEKLİĞİ NEDENLERİ NELERDİR?
Spesifik gravite değerinin yüksek olması idrarın yoğun olduğu anlamına gelir. Çok sıvı tüketilmemesi idrarın koyulaşmasına ve dolayıysyla da yoğunlaşmasına yol açabilir.

İdrar dansite yüksekliği sebepleri şu şekildedir:

  • Dehidratasyon
  • İshal, kusma gibi sıvı kaybına neden olabilecek rahatsızlıklar
  • Kalp yetmezliği
  • Şok

İdrar içerisinde bazı maddelerin çok miktarda bulunması da yoğunluğu artırabilir. İdrar dansitesini artıran bu maddeler şöyle sıralanabilir:

  • Glukoz
  • Protein
  • Kırmızı veya beyaz kan hücreleri
  • Bakteri
  • Kristal

Hastalarda idrar dansite düşüklüğü veya yüksekliği gibi bir problemle karşılandığında altta yatan sebebin araştırılması için; idrar osmolaritesi, idrar pH’sı, idrar kültürü, idrarda keton testi gibi ek tetkikler yapılabilir.

Sağlıklı Bir Boşaltım Sistemi için Neler Yapılabilir?

İdrarın dansite, renk, pH, glukoz, protein gibi pek çok değerinin normal aralıkta olması için boşaltım sisteminin ve hatta tüm vücudun sağlıklı olması gerekir. Çünkü idrar, böbreğin vücuttaki atık maddeleri uzaklaştırmak için oluşturduğu bir sıvıdır. Dolayısıyla vücut ve boşaltım sistemi sağlığı, idrar parametrelerin normal olması için oldukça önemlidir. Boşaltım sistemi sağlığını korumak için yapılması gereken uygulamalar şu şekildedir:

  • Yeterli Sıvı Tüketin: Sağlıklı kişilerin; cinsiyet, egzersiz durumu, yaşadığı ortamın sıcaklığı gibi değişkenlere bağlı olmakla birlikte günde en az 8 bardak sıvı tüketmelidir. Tüketilecek sıvının da su, maden suyu benzeri içecekler olmasına özen gösterilmelidir. Kalp yetmezliği gibi sağlık sorunu yaşayan kişilerin ise doktorunun önerdiği şekilde sıvı kısıtlamasına dikkat etmelidir.
  • Alkol ve Kafeinden Uzak Durun: Alkol ve kafein içeren kahve, çay, çikolata, gazlı içecek gibi besinlerin tüketiminin sınırlandırılması; boşaltım sistemi sağlığı için iyi olabilir.
  • Sigarayı Bırakın: Sigara, vücuttaki pek çok organı olumsuz etkilediği gibi mesaneyi (idrar torbasını) da kötü etkileyebilir. Bu nedenle sigaraya hiç başlamamak ya da başlandıysa bırakmaya yönelik adımlar atmak boşaltım sistemi için fayda sağlar.
  • Kabızlığı Önleyin: Kabızlık, idrar boşaltımı başta olmak üzere boşaltım sistemi sağlığını bozabilir. Dolayısıyla kabızlığı önleyici; lifli gıdalardan oluşan bir beslenme düzeni oluşturma, bol sıvı tüketme gibi uygulamalar yapılmalıdır.
  • Düzenli Egzersiz Yapın: Fiziksel olarak aktif olarak ideal kiloda kalmak da genel sağlığı pozitif yönde etkiler.
  • İdrarınızı Tutmayın: Gün içerisinde her 3-4 saatte bir idrar yapılmalıdır. İdrarı tutmak mesane kaslarını zayıflatabilir ve idrar yolu enfeksiyonu riskini artırabilir.
  • Pamuklu İç Çamaşırları Giyin: Dar, naylon kumaştan yapılma iç çamaşırları; üretra bölgesinin nemli kalmasına neden olarak bu bölgedeki bakteri üremesini artırır. Bu nedenle bol, pamuklu kumaştan yapılan iç çamaşırları tercih edilmelidir.
  • Cinsel İlişkiden Sonra İdrarınızı Yapın: Özellikle kadınlarda cinsel ilişki kaynaklı idrar yolu enfeksiyonları sık görülür. Bu durumu önlemek için cinsel ilişkiden hemen sonra idrar yapılması önerilir.

İdrar yaparken ağrı, acı, yanma veya idrara renginde değişim gibi boşaltım sistemi sağlığıyla ilgili şikayetleri olan kişiler vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır. Bu şikayetlerin göz ardı edilmesi, ileride çok daha ciddi problemlerin oluşmasına yol açabilir. Dolayısıyla idrar ile ilgili şikayetleri olan kişiler, donanımlı bir sağlık merkezinde gerekli tetkikleri yaptırarak sorununu teşhis ve tedavi ettirmelidir.

Sağlıklı günler dileriz.

İdrar Dansite Testi Nedir 2

idrar Dansite Testi Nedir? hakkında çeşitli detayları paylaştığımız içeriğimizin sonuna gelmiş bulunmaktayız. Bu ve bunun gibi içeriklerin devamı için bizleri takipte kalın.

Sağlık | İnterGez

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.